Theo chuyên gia y tế, rối loạn hành vi thách thức chống đối ở trẻ hiện nay khá phổ biến, đặc biệt là bé dưới 12 tuổi với các dấu hiệu như: bé thiếu tập trung, không vâng lời, thách thức, nổi giận và cảm xúc tiêu cực... Các hành vi này kéo dài sẽ ảnh hưởng nhiều tới những mối quan hệ, khả năng học tập của trẻ.
Trẻ dưới 12 dễ mắc chứng rối loạn hành vi chống đối
Dấu hiệu và triệu chứng của rối loạn hành vi thách thức chống đối của trẻ?
- Rối loạn thách thức chống đối là một rối loạn tương đối phổ biến đối với trẻ nhỏ đặc biệt là trẻ dưới 12 tuổi. Tuy nhiên, trước hết chúng ta bắt buộc hiểu được rối loạn chống đối không buộc phải là rối loạn lúc nào cũng bất thường.
Có thể những biểu hiện từ khi 2 - 3 tuổi là bình thường, đặc trưng là độ tuổi trẻ nhỏ hoặc độ tuổi đầu dậy thì các em rất hay có triệu chứng như là cãi lại, không vâng lời, làm theo các gì mà phụ huynh, người lớn sai bảo. Bởi vậy những dấu hiệu này chỉ trở nên bất thường khi xuất hiện một cách quá thường xuyên hoặc quá rõ rệt so với các trẻ cùng độ tuổi và phát triển giống như vậy.
Nếu như bé đã có dấu hiệu rối loạn thách thức chống đối thì ta sẽ thấy các cháu có biểu hiện như: gây hấn, có các cơn cáu giận, cãi lại... Luôn luôn không làm theo ý người khác mà làm theo ý mình. Từ đó, khiến các người bên cạnh như: bố mẹ, giáo viên hoặc các bạn cùng tuổi cảm thấy khó chịu và bực bội.
Đâu là nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn thách thức chống đối ở trẻ?
Thực ra cho đến nay chưa có yếu tố rõ ràng nào giải nghĩa được việc rối loạn thách thức chống đối tại sao lại có. Tuy thế, người ta vẫn đưa ra các cách giải thích rất khác nhau từ vấn đề về gia đình, môi trường, nguồn gốc sinh học hoặc là liên quan đến chi tiết tâm lý xã hội…
Gia đình tác động tới tâm lý của trẻ khi còn nhỏ
Ngoài chi tiết về di truyền từ gia đình (trong gia đình có người bị rối loạn thách thức chống đối hoặc tránh lưu ý, rối loạn cảm xúc) nếu như bố mẹ hoặc anh chị có bệnh lý này thì trẻ có nguy cơ bị mắc rối loạn cao. Cùng với đó, là trong môi trường gia đình nếu như bố mẹ quá nghiêm khắc hoặc trẻ có quá ít sự sử dụng rộng rãi như: thiếu sự gắn bó của người thân (có bố hoặc có mẹ) thì có thể sẽ là một khía cạnh chứ không ai khẳng định đó là nguyên nhân, hoặc gia đình hướng dẫn đứa trẻ không đầy đủ.
Đối với trẻ bị mắc rối loạn thách thức chống đối gia đình thường sẽ không đến gặp bác sĩ ngay mà thường có các cách giải quyết như: đưa bé đến chuyên gia tâm lý, đặc biệt như tại trường học có tư vấn tâm lý học đường, sẽ có chuyên gia hỗ trợ.
Tuy nhiên, những bạn rối loạn thách thức chống đối thì không phải lúc nào cũng là rối loạn thách thức chống đối đơn giản mà có thể mắc kèm theo rối loạn khác như: rối loạn tác động, rối loạn trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ…
Vậy trong các tình trạng bố mẹ nhìn thấy đứa trẻ ngoài các vấn đề về bướng bỉnh, cãi lời ra mà có các vấn đề về cảm xúc, có vấn đề về lo lắng hoặc giấc ngủ thì trong hiện tượng này bố mẹ cần đưa con tới gặp bác sĩ để có các sự can thiệp điều trị nhanh chóng, lời khuyên nhất định.
Chuẩn đoán rối loạn thách thức ở bé và các phương pháp điều trị
Rối loạn thách thức chống đối cũng giống như đa số bệnh lý tâm thần khác việc đưa ra chuẩn đoán dựa trên quan sát lâm sàng, một số trắc nghiệm tâm lý cũng được đưa ra để sàng lọc và đánh giá các vấn đề bất thường ở trẻ và tất cả những trắc nghiệm này chỉ có ý nghĩa sàng lọc thôi.
Tức là bé có thể có bất thường hành vi hay không, có những bất thường khác kèm theo về mặt cảm xúc như lo lắng và những dấu hiệu cơ thể hay không. Đến nay, những chỉ dẫn đưa ra sẽ dựa chủ yếu trên quan sát lâm sàng của đứa trẻ. Khi điều trị rối loạn thách thức chống đối ở trẻ chủ yếu với 2 bí quyết kết hợp điều trị:
Điều trị chính vẫn là những bí quyết gọi là không áp dụng thuốc ngoài can thiệp về tâm lý, giáo dục đặc trưng thì trong những phương pháp này chúng ta nên đào tạo cả kỹ năng cho phụ huynh. Đồng thời, làm việc với trẻ khuyến cáo trẻ các kỹ năng về quản lý cảm xúc, quản lý hành vi tương tác xã hội, bạn bè… bởi bệnh lý xuất hiện vào độ tuổi rất sớm khi bé chưa hoàn thiện kỹ năng việc đào tạo kỹ năng cho trẻ là rất quan trọng.
Việc áp dụng thuốc cũng sẽ được đưa ra trong các tình trạng mà trẻ mắc các rối loạn kèm theo như: rối loạn cảm xúc, rối loạn giấc ngủ, hoặc bệnh lý tâm thần khác nếu như chúng ta phát hiện ra… thì việc áp dụng thuốc sẽ được bác sĩ cân nhắc xem xét…
Kết quả của rối loạn thách thức chống đối nếu không được điều trị hoặc không điều trị đích đáng thì khi đứa trẻ trưởng thành sẽ vươn lên là một rối loạn hành vi không còn rối loạn thách thức chống đối đơn giản nữa, thậm chí trẻ tham gia các hành vi phạm pháp, lệch chuẩn… trong làng xóm hội. Do vậy, chúng ta cần hiểu và có những can thiệp sớm đối với các trẻ có hành vi rối loạn thách thức chống đối.
Cha mẹ nên có thời gian với trẻ và sử dụng rộng rãi trọn vẹn tới cảm xúc của trẻ, tìm hiểu các ưu điểm, điểm yếu và tiềm năng của bé để giúp bé phát triển tối ưu nhất theo tài năng của chính bé. Không nên áp đặt và mong đợi quá mức hay phê bình chỉ trích khi bé không thành công, điều này khiến trẻ ấm ức, tự ti, mặc cảm, và có khả năng góp phần vào việc gia tăng sự chống đối ở bé.
>>Có thể bạn quan tâm:
>>Có thể bạn quan tâm:
