Cây mần trầu - Loại cây mọc dại ven đường dường như vô tri vô giác, gắn bó với tuổi thơ của biết bao nhiêu người. Tuy vậy, những công dụng ẩn sau nó sẽ khiến các bạn bất ngờ qua bài viết dưới đây.
- Đặc điểm của cây cỏ mần trầu
Cỏ mần trầu là loại cây hẳn không còn xa lạ với tuổi thơ của mỗi người dân ở quê, là loại cây cỏ mọc dại trên những bãi đất trống hay ở ven đường.
Cỏ mần trầu và tác dụng điều trị bệnh của cỏ mần trầu trong y học
Cỏ mần trầu cao trung bình từ 20 cm đến 40 cm, cây mần trầu đang lớn có khả năng đạt chiều cao là 90 cm, thân cỏ bò dài ở gốc, có phân nhánh, sau đó mọc thẳng thành bụi. Lá hình dải nhọn, xếp thành hai dãy, phiến lá nhẵn, mềm, bẹ lá có lông. Cụm hoa mần trầu là bông xẻ ngọn, có từ 5 đến 7 nhánh dài mọc toả tròn đều ở đầu cuống chung, có thêm từ 1 đến 2 bông nhánh xếp thấp hơn ở dưới. Mỗi bông lại mang nhiều bông nhỏ, quả thuôn dài, gần như 3 cạnh.
- Cỏ mần trầu sống ở đâu?
Mần trầu mọc ven đường, bãi hoang, bờ ruộng, nhất là ở quê gần đồi, núi rất mọc hoang đa số tại Việt Nam. Loại cỏ này có rễ khá sâu, chính Bởi vậy chúng có thể hấp thụ dinh dưỡng và hút nước rất mạnh để sinh sôi gia tăng. Đây cũng là Tác nhân mà mần trầu có tác hại là hung thủ xâm chiếm đất nông nghiệp, lấy chất dinh dưỡng của cây trồng, người không biết lợi ích đối với sức khỏe con người thường nhổ cỏ mần trầu cho trâu bò ăn hoặc vứt đi.
Cây cỏ mần trầu mọc ven đường, bãi hoang, bờ ruộng, nhất là ở quê gần đồi núi
Tuy tương đối phổ biến, nhưng không phải ai cũng biết những công dụng chữa bệnh của cây cỏ mần trầu được dùng trong y dược cổ truyền. Người dân Trung Quốc coi cỏ mần trầu là một thảo dược quý truyền thống rất phổ biến. Tại đất nước này, cỏ mần trầu phơi khô được tìm mua với giá khoảng 40 nhân dân tệ 1 cân (khoảng 130 nghìn đồng/kg). Ở những nước Indonesia, Mỹ, Singapore… đang cần nhập nhiều cây cỏ này từ các nước Đông Nam Á để làm thuốc trị bệnh.
- Thành phần hóa học trong cây cỏ mần trầu
Trong thành phần hóa học của cỏ mần trầu có chứa nhiều muối Nitrat, phần thân trên mặt đất có chứa Beta Palmitoyl và Sitosterol, phần cành và lá mần trầu thường chứa Flavonoid.
- Phân biệt giữa cỏ mần trầu và cỏ chân vịt
Tuy thế có nhiều người nhầm lẫn giữa cây mần trầu và cỏ chân vịt. Cây cỏ mần trầu có 5 – 7 nhánh hoa mọc so le nhiều người nhầm tưởng là cây cỏ chân vịt.
Còn cây cỏ chân vịt chỉ có 4 nhánh hoa lá phình to ở bẹ nhìn như bụng chửa, mặt trên lá có những đốm đỏ nâu, lúc khô có hình giống như chân vịt đây là đặc điểm để phân biệt giữa cỏ chân vịt và mần trầu dễ nhất.
Công dụng chữa trị của cỏ mần trầu
Theo đông y, cỏ mần trầu là cây thuốc nam có vị ngọt, tính bình, có tác dụng hạ nhiệt, làm ra mồ hôi, tiêu viêm trừ thấp, cầm máu, tán ứ và mát gan. Mần trầu thường dùng trị bệnh những bệnh cao huyết áp, lao phổi, đái độc gan, điều trị sỏi thận, chữa vàng da, chữa nhiệt miệng và đặc thù có khả năng áp dụng trị bệnh táo bón, động thai ở bạn nữ có thai…(Những cây thuốc quanh ta và vị thuốc Việt Nam, Đỗ Tất Lợi, 2003).
Cỏ mần trầu chỉ nên rửa sạch, đổ nước đun là uống mỗi ngày, vị nó ngọt giống như râu ngô… thơm mát. Có hầu hết tác dụng trong việc chữa trị giúp trị bệnh các nhóm bệnh chuyên dụng cho từ người trẻ đến già.
Cây cỏ mần trầu trị trứng cá hiệu quả hơn cả thuốc bôi, chữa phong nhiệt, ghẻ lở, mẩn ngứa, giúp đen mượt tóc, chữa trị rụng tóc, trị tóc bạc sớm, chữa nhiễm trùng tinh hoàn, chữa đi cầu tiêu ra máu, trị băng huyết, trị kiết lỵ, chữa chứng đái dầm ở trẻ, trị bệnh nóng trong người, áp dụng tưa lưỡi cho trẻ, phòng viêm não di truyền, hỗ trợ trị bệnh tiểu đường, hỗ trợ chữa trị bệnh trĩ…
- Tác dụng của cỏ mần trầu đối với bà bầu
Cây cỏ mần trầu chuyên dụng cho phụ nữ có mang hỏa nhiệt táo bón, buồn phiền, động thai, nhức đầu, trớ mửa, tức ngực, sốt nóng. Cỏ mần trầu còn giúp phòng chống dọa sảy thai, an thai, chữa táo bón, phòng chống ung thư rất tốt.
- Tác dụng của cỏ mần trầu đối với trẻ em
Cây mần trầu nấu nước để uống áp dụng trị mụn nhọt, các chứng nhiệt độc ở trẻ nhỏ, dùng tưa lưỡi cho trẻ sơ sinh. Uống nước cỏ mần trầu giúp ngăn ngừa chứng nhiễm trùng não lây truyền, thống phong, chữa nhiễm trùng gan vàng da, nhiễm trùng ruột, viêm nhiễm niệu đạo, nhiễm khuẩn thận, viêm tinh hoàn. Mần trầu còn được áp dụng ngoài trị đòn ngã hậu quả, cầm máu khi bị chó cắn.
- Công dụng làm trẻ trung của cỏ mần trầu
Loại cỏ mần trầu này nấu lên uống cực kỳ tốt, dùng để uống thì nó có vị ngọt, nước mát gan hơn cả rau má, và râu ngô, nó cung cấp muối natri tăng cường rất tốt lượng muối đã mất cho thân thể. Và đối với những thiếu nữ, thì đây là cây mà áp dụng để tắm trắng, rửa mặt trị mụn trị nám hiệu quả vô cùng, nhất là ai uống thường ngày, da sáng hơn bôi kem.
- Cây cỏ mần trầu có tác dụng giảm cân
Ở nhiều quốc gia cây mần trầu là một thực phẩm như ngũ cốc trong thực đơn tránh cân của nhiều người. Trong cỏ mần trầu có chứa Tryptophan một thành phần chất dinh dưỡng giúp cơn thèm ăn của bạn bị ức chế, nó chứa nhiều chất xơ và chất béo không bão hòa nên rất lý tưởng cho người hạn chế cân.
- Cỏ mần trầu tốt cho xương khớp
Cỏ mần trầu bổ sung lượng vitamin D và canxi phong phú để tăng thêm chất cho xương, ăn cháo nấu từ loại ngũ cốc này bổ sung canxi rất tốt cho thân thể. Hơn nữa với trẻ nhỏ mần trầu còn có thể gia tăng xương, giúp cho xương chắc khỏe ngăn xói mòn xương ở người cao tuổi.
- Cây cỏ mần trầu giúp giảm nguy cơ tiểu đường
Ai cũng biết bệnh tiểu đường biểu hiện không rõ rệt và rất nguy hiểm chính Vì vậy nếu như sơ ý không sử dụng rộng rãi tới bệnh khi mắc buộc phải thời gian tác hại có thể gây chuyển biến xấu cho sức đề kháng. Cây cỏ mần trầu là một thực phẩm tốt trong việc giúp ngăn ngừa bệnh đái đường rất tốt.
Cây cỏ mần trầu có chứa hàm lượng chất xơ cao và polyphenol trong cỏ mần trầu giúp tránh lượng đường trong máu. Uống nước mần trầu giúp ngăn ngừa việc thèm cung cấp tinh bột và những thức ăn dầu mỡ vào cơ thể đồng thời duy trì lượng đường trong máu ổn thỏa.
- Cỏ mần trầu giúp ngăn ngừa quá trình lão hóa
Cỏ mần trầu không chỉ có tác dụng với những bệnh của con người mà trong nó còn có các chất giúp cho quá trình lão hóa tiến triển chậm, những chất bổ và axit amin trong cỏ mần trầu tái tạo và duy trì lượng collagen trong thân thể, nó rất tốt cho da và giúp mọc tóc.
những hãng dầu gội đầu hiện nay đã áp dụng cỏ mần trầu là một trong những nguyên liệu để sản xuất dầu gội đầu làm mượt tóc bởi hàm lượng tinh chất trong nó ngăn chặn sự lão hóa sớm.
- Cỏ mần trầu trị mụn trứng cá tại nhà
Cỏ mần trầu giúp thoát mồ hôi, làm sạch da giúp trị các loại mụn nhọt, mụn trứng cá, mụn do
nguồn gốc bên ngoài làm cho. Để chữa bệnh mụn tốt và có hiệu quả lâu dài cần kết hợp việc uống và sử dụng loại cỏ này để tắm bên ngoài.
Điều trị mụn trứng cá tại nhà bằng cỏ mần trầu hiệu quả
Tắm nước cỏ mần trầu trị mụn: Hái một nắm cỏ mần trầu cho vào khoảng 2 lít nước đun sôi một lúc cho ra hoạt chất, sau đó áp dụng nước pha loãng và để nguội rồi tắm, phần bã dùng để sát lên vùng da bị mụn và massage. Để có hữu hiệu tốt nên được thực hiện lâu dài và thường xuyên, Ngoài ra có thể kết hợp với hương nhu để có mùi thơm dịu nhẹ, thư thái và tăng tính cấp ẩm cho da.
Uống nước cỏ mần trầu trị mụn: áp dụng cỏ mần trầu tươi giã nhỏ, vắt lấy nước cốt để uống
hoặc nếu không có cây tươi những bạn có thể áp dụng loại đã cỏ mần trầu phơi khô sắc lên, lấy nước uống thường ngày. Cỏ mần trầu trị mụn tại nhà triệt để hết sức đơn thuần, hữu hiệu mà dành dụm.
Cách bảo quản và xử lý cỏ mần trầu
Hiện nay, có 2 cách chế biến mần trầu phổ biến nhất khi có khả năng sử dụng được lâu dài cũng như mang lại hiệu quả tốt đó là chế biến thành nước áp dụng hoặc tinh dầu. Việc chế biến nấu thành nước mần trầu uống được nhiều người biết tới và dùng phổ biến hơn cả.
Nhiều công dụng điều trị bệnh dân gian của cỏ mần trầu
Có thể sử dụng cỏ mần trầu phơi khô hoặc tươi nấu thành nước để uống hằng ngày hoặc kết hợp cùng những vị thuốc khác.
+ Cỏ mần trầu tươi nhổ cả rễ
Cây mần trầu có khả năng nhổ cả rể cây tươi. Toàn bộ những bộ phận của cỏ mần trầu: lá mần trầu, thân cỏ mần trầu, rễ mần trầu đều áp dụng làm thuốc. Sau khi nhổ cả cây, rửa sạch sẽ đất và loại bỏ lá hỏng đi. Sau đó áp dụng cỏ mần trầu tươi nấu nước uống hoặc làm thuốc. Cỏ mần trầu có thu hái quanh năm, nhưng Hạn chế là vào đầu thu cuối hè.
+ Cỏ mần trầu phơi khô
Để bảo quản lâu hơn cỏ mần trầu sau khi hái đem phơi khô rồi cắt ngắn, sau đó bảo quản kỹ lưỡng trong túi nilon kín để dùng dần.
Ngoài đun nước bằng mần trầu khô để uống, nước cỏ mần trầu còn để gội đầu thường xuyên để chăm sóc cũng như đái quyết những vấn đề về tóc.
Cách sử dụng và một số bài thuốc dân gian từ cỏ mần trầu
Cỏ mần trầu đun nước uống có vị ngọt, tương đối đắng, tính mát, bổ huyết, hành huyết, lợi giải, tiểu tiện độc, mát gan. Áp dụng ở các tình trạng hư tổn, chướng bụng, đái không thông, phong thấp, sốt rét, sốt, gan nóng, huyết áp cao. Bên cạnh đó cỏ mần chầu được sử dụng trong một vài bài thuốc hay dân gian sau:
- 1. Chữa nhiễm khuẩn tinh hoàn bằng mần trầu
Bị nhiễm khuẩn tinh hoàn hãy lấy 40g cỏ mần trầu + 40g ích mẫu, sắc lấy nước uống trong ngày. Bí quyết này giúp chữa viêm tinh hoàn tại nhà rất tốt và hiệu quả.
(Bách gia trân tàng của lương y Hải Thượng Lãn Ông)
- 2. Chữa đi vệ sinh ra máu đen
Mỗi thứ mỗi nắm gồm: Cỏ mần trầu, cành lá muồng trâu, cây ké đầu ngựa. Và trắc bách diệp, cam thảo nam, rễ tranh sao đen, rau má, 2 nắm lá cỏ mực, 9 lá ngải cứu, 5 lá và củ sả, 3 lát gừng tươi, tóc đốt thành than 2 thìa nhỏ và 1 thìa nhọ nồi gang.
Cho toàn bộ vào nồi đổ ngập nước đun sôi. Cho đến khi còn 2 bát chia uống 2 lần trong ngày. Đây là cách chữa bệnh đi đi ngoài ra máu đen tại nhà rất hữu hiệu.
(theo lương y Trần Tiễn Hy)
- 3. Chữa trị băng huyết sau sinh
Lấy 1 nắm mần trầu, cây ké, rau má, rễ tranh, cỏ mực, cây muồng trâu thái nhỏ, cam thảo nam, 10 lá ngải cứu giúp, 10 củ sả thái lát, 10 lát gừng tươi, vỏ quýt 1 quả, cho tất cả vào nồi đun sôi được 2 bát nước, chia uống 2 lần trong ngày. Đây là bài thuốc chữa bệnh băng huyết sau sinh rất hữu hiệu.
(theo lương y Vương Đăng)
- 4. Chữa nứt môi, lưỡi tưa do nóng sốt
Cho vào nồi 1 nắm mần trầu, rau ngót, cỏ mực, rễ tranh, lá muồng trâu, rau má, cây ké, 2 khúc nhỏ bí đao, 1 nắm nhỏ đậu xanh, sắc lấy nước uống trong ngày. Giúp chữa bệnh nứt môi và lưỡi tưa do nóng sốt hữu hiệu.
(theo lương y Nguyễn Văn Phấn)
- 5. Chữa tóc gãy, khô cứng, trị tóc bạc
Từ rất lâu nay, dân gian thường tương truyền rằng “Bồ kết tinh khiết gàu, mần trầu tốt tóc” để nói về kinh nghiệm gội đầu bằng các thảo dược thiên nhiên.
Sử dụng khoảng 40-50g cỏ mần chầu đun sôi kỹ lấy nước để gội đầu thường ngày, liên tục trong 2 tuần sẽ có kết quả rõ rệt. Gội đầu trị gàu bằng bồ kết và cỏ mần trầu vừa giúp tóc khỏe, chữa tóc gãy, trị tóc bạc mà lại là một liệu trình trị liệu thư giãn da đầu rất tốt.
(theo lương y Hoàng Duy Tân)
- 6. Trị đau sưng vú ở mẹ đang cho con bú
Kết hợp 40g cỏ mần trầu với 20g thổ phục linh, 20g rau sam, 12g bồ công anh, 12g cỏ the, 16g me đất, 20g lá ớt, 40g măng sậy, 20g măng tre già, 20g củ cỏ ống, 20g dây hoàng đằng, 16g cây chó đẻ răng cưa, 40g lá vông nem, 40g cỏ mực, 40g mướp đắng, 16g dây cườm thảo, 40g rễ tranh.
Cho toàn bộ vào ấm sắc lấy khoảng 2 bát nước, chia uống 2-3 lần trong ngày. Đồng thời, giã nhuyễn 1 nắm cây bòng bong và 2 nắm tóc rối, trộn đều rồi đắp lên ngực và để khô, rồi lấy bã trộn dấm để đắp tiếp, cũng làm 2-3 lần 1 ngày.
(bài thuốc theo lương y Nguyễn Hữu Chi)
- 7. Hãm trà mần trầu uống trị bệnh trĩ
Cỏ mần trầu và nhân trần (có thể hãm tươi hoặc áp dụng cỏ mần trầu phơi khô đều được).
Cách dùng: Cho cỏ mần trầu và nhân trần (tỉ lệ 70:30) cho vào đun nước hoặc dùng hãm với nước sôi (giống như hãm trà) uống mỗi ngày. Thói quen uống trà nhân trần và mần trầu thường ngày giúp làm hạn chế những biểu hiện bệnh trĩ nội như: đi Ngoài ra máu, sa búi trĩ, hạn chế sưng tấy và đau rát.
- 8. Chữa chứng giải dầm ở bé
Lấy 20g cỏ mần trầu, 20g rau ngổ, 20g mùi tàu và 10g cỏ sữa lá nhỏ, đem rửa tinh khiết, thái nhỏ và sắc lấy nước cho bé uống sau khi ăn vào bữa chiều. Giúp chữa chứng giải dầm cho trẻ em rất hữu hiệu.
- 9. Trị tóc rụng bằng cỏ mần trầu
Cây cỏ mần trầu đun nước cùng với cây hương nhu lấy nước gội đầu mỗi ngày vừa có tác dụng ngăn tóc rụng vừa làm dễ chịu và nhẹ đầu. Đây là một trong những bí quyết trị rụng tóc tại nhà hiệu quả.
- 10. Nóng trong người, da mẩn đỏ
Sử dụng kết hợp 16g mần trầu với 16g rễ cỏ tranh, sắc lấy nước uống nhiều lần nhiều trong ngày. Uống nước cỏ mần trầu + rễ cỏ tranh giúp giải nhiệt thân thể không lo bị nóng trong người.
- 11. Áp dụng tưa lưỡi cho trẻ bằng mần trầu
Hái 1 nắm cỏ mần trầu rửa tinh khiết, giãi nát vắt lấy nước cốt, sử dụng bông thấm vào nước rồi tưa lưỡi cho bé. Đây là bí quyết tưa lưỡi cho bé rất đơn giản mà hữu hiệu.
- 12. Trẻ em bị sốt cao, rôm sảy hay ban đỏ
Lấy 20g cỏ mần trầu tươi hoặc khô đun cùng 400ml nước cho tới khi còn 100ml chia uống 2 lần trong ngày sau ăn. Giúp chữa trị rôm sảy ban đỏ ở trẻ nhỏ do sốt cao rất tốt.
- 13. Cỏ mần trầu chữa bệnh huyết áp cao
Lấy khoảng 500g cây cỏ mần trầu cả rễ rửa sạch sẽ, cắt nhỏ, đem giã nát và thêm vào 1 bát nước sôi để nguội, vắt lấy nước cốt, bỏ bã rồi uống vào sáng và chiều.
Cây cỏ mần trầu trị bệnh cao huyết áp rất hiệu quả
Đây là bài thuốc giúp chữa bệnh bệnh cao huyết áp rất tốt và hữu hiệu bằng cỏ mần trầu.
(theo các cây thuốc và vị thuốc Việt nam, Đỗ Tất Lợi, 2004)
- 14. Kích thích tiêu hóa, tiểu tiện độc gan
Cỏ mần trầu, rau má, cây cỏ tranh, cỏ mực, mơ tam thể, cây ké đầu ngựa, cam thảo, mỗi vị 8g, 4g trần bì, 4g củ sả, 2g sinh khương, cho tất cả vào đun cùng 400ml nước trong 15 phút, lấy nước chia uống nhiều lần trong ngày. Giúp đái độc, mát gan rất hiệu quả.
Nước mần trầu có vị ngọt, tính hàn có tác dụng tiểu tiện độc gan
(theo Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam tập 1- NXB công nghệ và Kỹ thuật)
- 15. Chữa trị sỏi tiết niệu
Lấy 40g cỏ mần trầu, 20g bông mã đề, 20 lá tre, 16g sinh địa, 8g mộc thông, 8g chi tử, 8g cam thảo, 12g hương phụ chế. Sắc lấy nước uống thường ngày 1 thang. Chia 3 lần, áp dụng liên tục trong 10 ngày. Nếu đái ra máu thì có thể thêm vào bài thuốc trên 20g rễ cỏ tranh.
(theo lương y Lê Mậu Biền)
- 16. Có mang bị động thai, táo bón
Sử dụng 12-16g mần trầu khô sắc với 500ml nước cho tới khi còn lại 300ml, chia uống 2- 3 lần trong ngày. Sẽ có hữu hiệu thấy rõ cho mang bầu khi uống mần trầu.
- 17. Điều trị viêm nhiễm thận cấp và mãn tính
Cho 40g cỏ mần trầu, 40g cây tầm gửi dâu tằm, 20g râu mèo. Cùng 20g kim tiền thảo, 20g cây cỏ xước, đun lấy nước. Uống liên tục trong vòng 1 tháng bệnh thận sẽ đỡ hẳn.
- 18. Uống mần trầu giúp an thai
Lấy 8g cỏ mần trầu, 1 củ sả đập dập, 8g cỏ tranh, 2 lát gừng tươi và vỏ quýt, đem đun sôi lấy nước uống trong ngày.
- 19. Phòng nhiễm khuẩn não di truyền
Sử dụng 30g cỏ mần trầu khô hãm như trà uống mỗi ngày, liên tục trong 3 ngày, sau đó ngừng 10 ngày và uống tiếp trong 3 ngày nữa. Giúp phòng ngừa nhiễm trùng não di truyền rất tốt.
Tác dụng phụ của cỏ mần trầu
Cỏ mần trầu có tính hàn nên những người bị huyết áp thấp nên uống ít hoặc phải pha loãng nước mần trầu để uống. Nếu không nước cây mần trầu đặc sẽ tạo ra tụt huyết áp, ngất xỉu hoặc chóng mặt do làm hạ huyết áp.
Lưu ý:
Khi dùng cây mần trầu làm thuốc nên tìm chỗ cỏ mọc tinh khiết, không bị nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, thuốc trừ sâu nhé.
Bây giờ trường hợp bê tông hóa và đô thị hóa đang diễn ra rất nhanh, sẽ tới một ngày mọi người muốn tìm cỏ mần trầu để làm thuốc thì sẽ rất hiếm và khó tìm.
Các bài thuốc từ cỏ mần trầu trên chỉ mang tính chất tham khảo, bệnh nhân trĩ nên tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi dùng điều trị để không tạo nên những tác dụng phụ nhé cả nhà.
>>Có thể bạn quan tâm:
>>Có thể bạn quan tâm:
